وضعيت فرهنگي

زبان فارسي

كرسي زبان فارسي در دانشگاه صنعا از سال 1376 تأسيس و همچنين اتاق زبان فارسي از سال 1379 در اين دانشگاه راه‏اندازي شده است. در حال حاضر دانشگاههاي عدن و تعز خواهان ايجاد كرسي زبان فارسي هستند و تعداد دانشجويان و محققان علاقمند به زبان فارسي و موضوعات ايران‏شناسي، روز به روز در حال افزايش است 

نسخ خطي

بي‏شك يمن، يكي از مهمترين و بزرگترين مراكز نسخ خطي در جهان اسلام مي‏باشد و هر چند به علت بي‏توجهي در گذشته و يا نيازهاي مادي و فقر حاكم بر اين سرزمين، بخش اعظمي از اين ميراث گرانبها به كشورهاي ديگر منتقل شده و يا از بين‏رفته، اما هنوز گنجينه‏هاي سرشار از نسخه‏هاي خطي يمن خصوصاً مربوط به تاريخ و علوم اهل بيت (ع) وجود دارد كه تاكنون شناسايي و فهرست‏برداري هم نشده‏اند. در برخي از كتابخانه‏هاي يمن نسخه‏هاي خطي فارسي هم مشاهده شده است. براساس برآورد تخميني افراد مطلع، حداقل 500 كتابخانه شخصي در يمن هنوز فهرست‏برداري نشده است. حتي بخش عمده‏اي از نسخ خطي بزرگترين كتابخانه دولتي به نام دارالمخطوطات نيز تاكنون بدون فهرست مانده‏اند.

درسالهاي اخير از سوي جمهوري اسلامي ايران علاوه بر امضاي چندين يادداشت تفاهم، در راستاي تهيه فهرست و تصويربرداري از نسخ خطي يمن اقداماتي صورت گرفته است. در سال 1376 آقاي ناصري طاهري (رئيس فعلي خبرگزاري جمهوري اسلامي ـ ايرنا) در يك بازديد 20 روزه از كتابخانه‏هاي يمن، گزارشي تهيه نمود. در اين گزارش تعداد نسخه‏هاي خطي يمن تا يك ميليون نسخه برآورد شده است. در سال 1378 گروه تصويربرداري آستان قدس رضوي به تهيه ميكروفيلم از 200 نسخه خطي متعلق به قرن پنجم تا نهم هجري اقدام نمود. همچنين يك دستگاه ميكروفيلم‏خوان (ريدر) توسط آستان قدس رضوي به كتابخانه جامع كبير صنعا اهدا شده است. سپس در سال 1379 و 1380 ، معاونت آموزش و پژوهش وزارت امور خارجه فعاليتهايي در ابن زمينه انجام داده است.

اماكن تاريخي و توريستي

1. الجامع الكبير واقع در صنعاي قديم: در سال شش هجري تأسيس شده و سومين مسجد قديمي اسلام محسوب مي‏شود.
2. مسجد امام علي (ع): مسجدي است كه امام علي (ع) در آنجا نماز گزارده و در نزد يمني‎ها داراي قداست خاصي است.
3. قلعه: داراي ساختمانهاي قديمي است كه زماني بخشي از قصر معروف غمدان بوده است (واقع در شهر صنعاي قديم).
4. مسجد المتوكل كه زيباترين مسجد يمن بوده و در نزديكي قلعه قرار دارد.
5. دارالحجر: معروفترين كاخ سنگي كه در وادي الظهر در نزديكي صنعا قرار دارد.
6. موزه ملي: يكي از مهمترين موزه‏هاي يمن كه آثار مهم فرهنگي و تاريخي دارد.
7. شهر قديمي صنعا: داراي دو بخش قديم و جديد است. بناي بخش قديمي آنرا به سام پسر نوح پيامبر نسبت داده‏اند و داراي قدمتي برابر با 4000 سال مي‏باشد. (در حال حاضر كشورهاي سوئيس، هلند، ايتاليا، سوئد و سازمان يونسكو در بازسازي آن همكاري دارند).
8. شهر مأرب و سد مأرب: مشهورترين شهر باستاني يمن و دنياست كه زماني پايتخت بلقيس ملكه سباء و ديگر حكمرانان يمني بوده و به ارض الجنتين معروف است. سد قديمي مأرب نيز از قديمي‏ترين بناياي تاريخي يمن است كه در اين منطقه قرار دارد.
9. عرش بلقيس: در شهر مأرب قرار دارد كه بقاياي معبدي به نام برآن مي‏باشد و از آثار باستاني ديگر محلي به نام معبد الشمس مي‏باشد.
10. شهر باستاني صرواح، كه در غرب شهر مأرب قرار دارد و داراي تمدن قديمي و كهني است
11. شهر شبام، در 30 كيلومتري شمال غربي صنعا است و اندكي پيش از شروع عصر سبا بنا نهاده شده، داراي مسجدي است كه قدمت آن حدود 1000 سال است.
12. بندر عدن به علت موقعيت ويژه جغرافيايي‏اش مورد توجه بوده و داراي آثار تاريخي مهمي است كه از آن جمله قلعه صيره، مسجد شيعيان و مناره عدن است.

رسانه‏ها و مطبوعات

در يمن 70 نشريه (روزنامه، هفته‏نامه، ماهنامه و…) اجازه انتشار دارند كه از اين تعداد فقط 30 نشريه به صورت منظم منتشر مي‏شوند. اهم نشريات عبارتند: الثوره، الجمهوريه، 26 سپتامبر، الامه، الصحوه، راي، الايام، الميثاق، الرأي العام، الوحده، الثوري، الشوري و … . همچنين اين كشور داراي سه ايستگاه راديويي، يك ايستگاه در صنعا و يك ايستگاه در عدن براي پوشش داخلي است و يك ايستگاه ديگر نيز در عدن جهت پوشش كشورهاي شاخ آفريقا مي‏باشد كه زير نظر دولت اداره مي‏شود. دو ايستگاه تلويزيوني صنعا (كه از طريق ماهواره نيز پخش مي‏شود) و عدن در اين كشور فعال است و هر دو برنامه‏هاي خود را به طريق رنگي پخش مي‏كنند. البته لازم به ذكر است كه اين كشور تاكنون توليد فيلم نداشته و اكثر فيلمهاي پخش‏شده از اين تلويزيونها مربوط به كشورهاي خارجي به ويژه كشورهاي عربي و مصر است.

---