روابط دو جانبه

جمهوري اسلامي ايران و جمهوري يمن

از گذشته‏هاي بسيار دور، ايران و يمن، صاحب تمدني كهن و فرهنگي درخشان بوده‏اند و در حال حاضر از موقعيتي استراتژيك در خليج فارس و درياي سرخ برخوردار مي‏باشند. عليرغم مسافت طولاني، دو كشور از حيث فكري و فرهنگي، بسيار به هم نزديك هستند. اين قرابت، ريشه در روابط تاريخي دو ملت داشته و هر روز بيشتر و عميقتر شده است.

قبل از ظهور اسلام، زماني كه سرزمين يمن مورد تاخت و تاز اجانب قرار گرفت، اهالي يمن به كمك ايرانيان توانستند بر خصم غلبه كنند و ميهن خويش را از بند اسارت برهانند و استقلال و آزادي خود را بازيابند. از همان زمان، ايرانيان در يمن، رحل اقامت افكنده و به سبب خوشرفتاري و آزادمنشي خويش، به لقب أبناء الأحرار مفتخر گشتند و آنگاه كه ملت شريف يمن در برابر دين حنيف سر تسليم فرود آورد، فرزندان ايران‏زمين در كنارشان بودند. دو روستاي فرس و أبناء در منطقه بني‏حشيش در شمال صنعاء، يادگار آن دوران است. همچنين بناي مسجد جامع الكبير صنعاء در محل باغ باذان ايراني، حاكي از پيوند ديرين و ناگسستني اسلام، ايران و يمن دارد. 

روابط دو ملت در گذر زمان موجب شد تا فرهنگ ايران و يمن بر يكديگر تأثير متقابل داشته باشد كه نتايج آن در ادبيات فارسي، آثار علما و دانشمندان، زبان و لهجه يمني، موسيقي، بناهاي تاريخي، اعتقادات ديني و ضرب‏المثل‏هاي رايج، متجلي شده است. در اين خصوص مي‏توان به وجود نسخ‏خطي فارسي در كتابخانه‏هاي يمن و حضور چند قبيله يمني در مناطق مركزي و شرقي ايران نيز اشاره نمود. علاوه بر اينها، شخصيتهاي بسياري از يمن و ايران در تاريخ اسلام، نقش‏آفريني نموده‏اند كه موجب مباهات دو ملت مي‏باشند. علاقه شديد به دين مبين اسلام، قرآن كريم و رسول اكرم(ص) و ارادت قلبي به خاندان نبوت از مشتركات ديني، مذهبي دو ملت است.

در تاريخ جديد روابط دو كشور و پس از پيروزي انقلاب سپتامبر در يمن شمالي در سال 1962 و پس از خاتمه نبرد بين نيروهاي جمهوري‏خواه و نيروهاي وابسته به رژيم قبلي در سال1967 دولت جديد در يمن توسط ايران مورد شناسائي قرار گرفت و در سال 1972 سفارت ايران در صنعا افتتاح گشت و كاردار ايران به يمن اعزام شد.

پس از پيروزي انقلاب اسلامي در ايران به رهبري امام خميني(ره) جمهوري يمن جزء اولين كشورهاي عربي بود كه هيأتي را به ايران فرستاد و هنگامي كه يمن در تاريخ 22 مه 1990 ميلادي متحد گرديد (قسمت شمالي و جنوبي) جمهوري اسلامي ايران اولين كشور بود كه آن را به رسميت شناخت.

همچنين هنگامي كه در سال 1994 ميلادي، جنگهاي داخلي در اين كشور شعله‏ور گرديد و وحدت كشور در معرض مخاطره قرار گرفت، ايران از وحدت يمن حمايت كرد.

سفر جناب آقاي علي عبدالله صالح رياست محترم جمهوري يمن به تهران در سال 2000 ميلادي و امضاء چند موافقتنامه در زمينه‏هاي مختلف حاكي از عزم و اراده دو كشور در جهت توسعه روابط فيمابين است.

ديدار جناب آقاي خاتمي رياست محترم جمهوري اسلامي ايران در ارديبهشت ماه 1382 و امضاي چند سند همكاري در زمينه‏هاي مختلف از جمله قرارداد همكاري امنيتي بين وزارت كشور جمهوري اسلامي ايران و وزارت كشور جمهوري يمن، نقطه عطف ديگري در روابط دو كشور محسوب مي‏شود.

---